Logo header

GenBox - 25/02/2026 Tác giả: GenBox

Cách Phân Biệt Chùa, Đình, Đền, Miếu, Phủ, Am, Nghè, Điện

Trong đời sống tâm linh của người Việt có rất nhiều nơi thờ cúng khác nhau như chùa, đền, đình, miếu, phủ. Vậy sự khác nhau của những công trình này ra sao? Ý nghĩa như thế nào? Hãy cùng Genbox tìm hiểu để rõ hơn trong bài viết này.
1. Chùa

Chùa là cơ sở hoạt động và truyền bá Phật giáo, là nơi tập trung sinh hoạt tu hành và thuyết giảng đạo Phật của các nhà sư, tăng ni, cũng là nơi người dân đến làm lễ, cầu bình an, tu tập. Có đặc điểm dễ nhận thấy như: Thờ Phật Thích Ca, Quan Âm Bồ Tát,... Kiến trúc thường có tam quan, chính điện, tháp chuông, tháp mộ. Người dân kể cả tín đồ hay người không theo đạo Phật đều có thể đến thăm viếng, nghe giảng kinh hay thực hành các nghi lễ Phật giáo. Ở một số nơi, chùa là nơi cất giữ xá lị và chôn cất các vị đại sư. 


 

2. Đình

Đình là nơi thờ thành hoàng của các làng, đồng thời là nơi hội họp bàn việc của dân làng. Đình được coi là trung tâm sinh hoạt văn hóa, gắn bó với một cộng đồng cư dân và mang đặc trưng của nền văn minh lúa nước Việt Nam. 

Thành Hoàng là tên gốc từ Hán. Thành là cái thành, còn Hoàng là cái hào đảo sâu bao quanh thành. Thành Hoàng tức là vị thần coi giữ, bảo vệ cho thành trí của người Trung Quốc. Vì vậy, đã là thành dù to hay nhỏ, người Trung Quốc đều thờ Thành Hoàng. Còn ở Việt Nam thì Thành Hoàng là vị thần của mỗi làng, mỗi xã. Trong khi đó, làng thôn của Trung Quốc chỉ thờ các thổ thần. 

Thành hoàng được chia ra làm ba loại. Thành hoàng có nguồn gốc thiên thần như mây, mưa, sấm, chớp, các vị tinh tú trên bầu trời, các vị tiên thần linh trong đạo giáo. Nhiên thần là các vị thần tự nhiên như thủy thần, thổ thần, sơn thần, hoặc các vị thần có dạng là các con vật hay đồ vật. Và nhân thần là các nhân vật lịch sử, các doanh nhân văn hóa, những người khai phá lập làng, có công mở mang dân trí hay những người chết vào giờ thiêng. 

3. Đền

Đền là công trình kiến trúc được xây dựng để thờ cúng một vị thánh hoặc những nhân vật lịch sử được tôn sùng như thần thánh. Ở Việt Nam phổ biến nhất là các đền thờ được xây dựng để ghi nhớ công ơn của các vị anh hùng có công với đất nước hay công đức của một cá nhân với địa phương được dựng theo truyền thuyết dân gian như Đền Kiếp Bạc, Đền Trần, Đền Bà Chúa Kho. 

4. Miếu

Miếu là một dạng di tích văn hóa trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có quy mô nhỏ hơn đền. Đối tượng được thờ Miếu rất đa dạng, thể hiện ở tên gọi của Miếu. Tên gọi theo đối tượng được thờ thường phiếm chỉ và tượng trưng. Ví dụ như Miếu Cô, Miếu Cậu, Miếu Thờ Thần Núi gọi chung là Miếu Sơn Thần, Miếu Thờ Thần Nước gọi là Miếu Hà Bá hoặc Miếu Thủy Thần, Miếu Thờ Thần Đất gọi là Miếu Thổ Thần hoặc Thần Hậu Thổ. Miếu thường được xây trên gò cao, nơi sườn núi, bờ sông hoặc đầu làng, cuối làng, những nơi yên tĩnh để quỷ thần có thể an vị. Ở một số nơi trong các ngày dỗ thần như ngày sinh, ngày hóa của nhân thần, ngày hiện hóa của thiên thần, làng mở tế lễ, mở hội, nghinh giúp thần từ miếu về đình, tế lễ xong lại giúp thần về miếu yên vị. 

5. Phủ

Phủ là công trình đặc trưng của tín ngưỡng thờ mẫu, tín ngưỡng bản địa của người Việt Nam. Một số nơi thờ tự ở Thanh Hóa gọi đền là Phủ. Có thể hiểu Phủ là nơi thờ tự thánh mẫu khá sầm út, mang tính chất tập trung của một vùng lớn, vượt ra ngoài phạm vi của một địa phương thu hút tín đồ khắp nơi đến để hành hương như Phủ Giày, Phủ Tây Hồ. Ngôi phủ sớm nhất còn lại hiện biết đến là thờ thần Vũ Nhân ở chùa Bút Tháp có niên đại vào khoảng giữa thế kỷ thứ 17. 

6. Quán

Quán là một dạng đền gắn với đạo lão hay đạo giáo. Vào thế kỷ thứ 11 và 14, đạo lão ở Việt Nam nặng xu hướng thần tiên nên điện thờ thực chất giống như một điện thờ thần thánh. Sang đến thế kỷ thứ 16 và 17, sự khủng hoảng của nho giáo đã đẩy một số nhà nho và một bộ phận dân chúng quan tâm nhiều tới đạo lão. Từ đây điện thờ Đạo Lão có một sự phát triển mới với việc thờ cúng các thần linh cơ bản theo Trung Hoa đó là Tam Nguyên: Nguyên Thủy Thiên Tôn, Linh Bảo Đạo Quân, Thái Thượng Lão Quân, Ngũ Nhạt mà nổi lên với Đông Phương Sóc và Tây Vương Mẫu, rồi Thánh Phụ, Thánh Mẫu, Cửu Diệu Tinh Quân, Kim Mộc Thủy Hỏa Thổ, Mặt Trời Mặt Trăng, Hồ Phủ Kế Đô, đồng thời trên chính điện cũng có cả tượng của Hoàng Quân Giáo Chủ: Ngọc Hoàng. Có thể kể tới các quán điển hình như Hưng Thánh Quán, Lâm Dương Quán, Hội Linh Quán, Linh Tiên Quán, đều ở Hà Tây cũ nay là Hà Nội, hay Thăng Long Tứ Quán, bao gồm: Chấn Vũ Quán, tức Đền Quán Thánh ở phố Quán Thánh, Huyền Thiên Cổ Quán, nay là Chùa Quán Huyền Thiên ở phố Hàng Khoai, Đồng Thiên Quán, nay là Chùa Kim Cổ ở phố Đường Thành, Đế Thích Quán nay là chùa vua ở phố Thịnh Yên. 

7. Am

Am là một kiến trúc nhỏ thờ Phật. Gốc của Am từ Trung Quốc được mô tả như ngôi nhà nhỏ lợp lá dùng làm nơi ở của con cái chịu tang cha mẹ. Về sau đổi kết cấu thành mái tròn lợp lá làm nơi ở và đọc sách của văn nhân. Từ đời đường, Am là nơi tu hành và thờ Phật của ni cô đặt trong vườn tư gia. Với người Việt, Am là nơi thờ Phật, cũng có khi Am là ngôi miếu nhỏ thờ thần linh của xóm làng. Vào thế kỷ thứ 15, Am là nơi tĩnh mịch để đọc sách và làm thơ của văn nhân. Miếu thờ thần linh ở các làng hoặc miếu cô hồn ở Bãi Tham Ma cũng gọi là Am. 

8. Nghè

Nghè là một hình thức của đền miếu, thờ thần thánh. Đây là kiến trúc thường có mối quan hệ chặt chẽ với một di tích trung tâm nào đó. Nghè có khi thờ thành hoàng làng ở làng nhỏ, được tách ra từ làng gốc như Nghè Hải Triều, Cẩm Giàng Hải Dương. Nghè cũng có thể là một ngôi đền nhỏ của một thần trong xã, nhằm thích ứng với dân sở tại để tiện việc sinh hoạt tâm linh, khi ngôi đền chính khó đáp ứng được nhu cầu thờ cúng thường nhật. Như Nghè ở Trường Yên là một kiến trúc phụ của đền vua Đinh. 

9. Điện

Điện là sảnh đường cao lớn, thường chỉ chỗ vua chúa ở, chỗ thần thánh ngữ. Như vậy, điện thờ là một hình thức của đền, là nơi thờ thánh trong tín ngưỡng tam phủ, tứ phủ. Tuy vậy, quy mô của điện nhỏ hơn đền và phủ, lớn hơn so với miếu thờ. Điện thông thường thờ Phật, thờ Mẫu, cộng đồng Tam Phủ Tứ Phủ, Trần Triều và các vị thần nổi tiếng khác. Điện có thể của cộng đồng hoặc tư nhân. Trên bàn thờ thường có ngai, bài vị, khám, tượng chư vị thánh thần và các đồ thờ khác như tam sơn, bát hương, cây nến, đài, lọ hoa, vàng, mã.

Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa chùa, đền, đình, miếu, am không chỉ giúp chúng ta ứng xử đúng mực khi đi lễ mà còn thể hiện sự tôn trọng đối với giá trị văn hóa truyền thống. Bên cạnh đó, việc chuẩn bị lễ vật gọn gàng, trang nghiêm cũng góp phần thể hiện lòng thành và sự chu đáo.

Nếu bạn cần hộp carton, hộp đựng đồ lễ, thùng đóng hàng, băng dính, màng PE để đóng gói lễ vật hoặc vận chuyển hàng hóa an toàn, Genbox sẵn sàng đồng hành cùng bạn với sản phẩm chất lượng, bền chắc và giao hàng nhanh tại Hà Nội và các tỉnh lân cận.

👉 Liên hệ Genbox để được tư vấn giải pháp đóng gói phù hợp và tối ưu chi phí cho nhu cầu của bạn.


Thông tin liên hệ:

CN1: 924B Kim Giang - Thanh Liệt - Thanh Trì - Hà Nội

CN2: 759 Cự Khối - Bát Khối - Long Biên - Hà Nội

Hotline: 098.139.98.89

Website: https://genbox.vn